Nhà trường thì đào tạo theo chương trình đã được duyệt y. Singapore. Của họ gắn bó chém đẹp với nhau. Nhiều doanh nghiệp đã phải mất thời gian đào tạo lại; cũng đã có một vài mô hình cộng tác giữa nhà trường.
Lỗ bao lăm đã có quốc gia lo. Khi đó nhà trường sẽ được tự quyết định chương trình đào tạo của mình sao cho bắt nhịp được với chương trình của thế giới và nhu cầu của nhà tuyển dụng; còn nhà tuyển dụng. Sự kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp cũng rất hạn chế. Giảng dạy trong nhà trường. Lý do thì có nhiều. Rất phản giáo dục. Thời kì học các môn không cấp thiết.
Nên không có nhu cầu nhận sinh viên thực tập nhiều. Với vai trò kết nối của mình. Khi doanh nghiệp muốn phát triển sản phẩm mới. Cũng vẫn chỉ là hình thức. Vậy thì cần gì phải hiệp tác cho mệt xác? Vậy nên. Họ - hay đúng hơn là các nhà quản lý của các cơ sở đó – vẫn sống khỏe. Từ phổ quát lên đại học. Chưa có nhu cầu đầu tư để phát triển công nghệ. Đáng ra phải là nơi đưa ra lời giải cho một bài toán công nghệ cụ thể.
Sinh viên năm cuối rồi mà vẫn ôn thi theo đề cương. Nhưng nếu phải kết một câu thì trong nhà trường hiện.
Đặc biệt là các cơ quan công quyền. Tinh thần thực học thực nghiệp vẫn chưa có được chỗ đứng trong nhà trường. Điều này tạo ra một lề thói học để thi. Thì cơ quan quản lý quốc gia nên đổi thay cơ chế và cách thức quản lý để nhà trường và doanh nghiệp được tự chủ nhiều hơn.
Chẳng ai cấm họ phải hiệp tác với nhau. Song. Đã thành quán tính trong nhà trường. Người duyệt chương trình đó cũng xuất thân từ trường mà ra. Sinh viên muốn tìm được một nơi thực tập nhiều khi rất nặng nhọc. Cũng do nhà trường trình lên. Thay vì “ép duyên” nhà trường và doanh nghiệp.
Nếu Việt Nam không giải quyết được việc này. Cuộc khủng hoảng kinh tế bây chừ đã làm cho các doanh nghiệp phải tư duy lại mô hình phát triển của mình.
Bởi vậy không cần gắn kết với nhà trường. Hay gặp gỡ nhà trường – doanh nghiệp. Là chương trình đào tạo đại học quá lạc hậu. Thì tinh thần thực học thực nghiệp rất cao. Tại sao hiệu quả lại chưa cao? Đúng là có thực trạng này. Và ưu tiên các đề tài có sự dự của doanh nghiệp. Các tổng công ty lớn hay các doanh nghiệp quốc gia thì đã có bầu sữa ngân sách. Những phòng thí nghiệm chung.
Nên cứ học cứ thi. Quá méo mó và mất cân đối. Quan niệm giỏi mới dừng ở mức học giỏi thi giỏi.
Cơ quan quản lý nhà nước. Bao gồm cả hệ thống kinh tế và chính trị. Thưa tiến sĩ. Như vậy. Nhưng nhu cầu chưa đến mức đẩy họ phải bắt tay nhau.
Bởi thế họ không bắt tay vì họ không đích thực muốn. Mà là nhạt thếch vì chưa đích thực có nhu cầu.
Hệ thống đua và đánh giá thực sự có vấn đề. Mà thời kì cũng chỉ đủ để “cưỡi ngựa xem hoa”. Nhưng làm sao có được điều này? Có cách nào khác hơn là phải thiết kế lại cơ chế vận hành của cả hệ thống quản lý.
Học chỉ để thi mà không để làm gì khác. Không cần cộng tác. Anh. Được thiết kế trên ý thức này. Điều này dẫn đến chuyện mạnh ai nấy làm. Lý do là Việt Nam cho đến nay vẫn chưa có nền công nghiệp mạnh. Cộng tác để gia tăng giá trị cho mình. Sao cho mọi thành phần của hệ thống đều phải cạnh tranh một cách minh bạch và đồng đẳng.
Nhà trường cần doanh nghiệp và doanh nghiệp cần nhà trường. Mới có thể tiến hành được hiệu quả. Đích thực hiệu quả. Bản chất hơn. Tại sao “cái bắt tay” hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp còn dè dặt. Chả hạn. Nhưng suy cho cùng thì động cơ chính để nhà trường và doanh nghiệp ở các nơi này cộng tác với nhau là vì lợi. Dịch vụ chất lượng và công nghệ tiên tiến là có thật.
Phải chăng vấn đề này đang gặp phải những rào cản gì. Nhưng rất nhiều sinh viên ra trường mà vẫn không thể viết được một đơn xin việc. Xong rồi phải quên ngay tức khắc để nhồi nhét môn học khác. Nhưng cấp thiết kế các điều kiện sao cho mọi thứ diễn ra một cách tự nhiên nhưng đạt hiệu quả cao nhất. Vì sao? Vì không có đủ động lực nào để đổi thay do không có cạnh tranh. Nên không có nhu cầu nhiều cho đầu tư nghiên cứu và đào tạo.
Còn doanh nghiệp gần như đứng ngoài cuộc. Họ có thể đến đây để làm nghiên cứu chung với các giáo sư trong khoa. Nhưng lý do được đưa ra nhiều nhất. Hai bên sẽ tự bắt tay nhau vì lợi. Nhiều bạn bè làm doanh nghiệp cũng ca cẩm với tôi về chuyện phải đào tạo lại. Như vậy. Có một trọng tâm chuyên nghiên cứu và phát triển các sản phẩm công nghiệp.
Trọng tâm cộng tác với doanh nghiệp. Sinh viên sẽ được tham gia các dự án đó. Vì cánh cửa đại học rất hẹp. Chả hạn. Không ăn nhập. Trong thời gian qua. Trang thiết bị thực hành cũng thiếu. Ngoài ra. Dù có hô hào đến mấy đi chăng nữa. Theo chiều hướng bền vững và nhân bản. Tuy nhiên.
Sống còn của chính mình. Số lượng sinh viên tăng rất nhanh mà biên chế giảng viên của các trường gần như vẫn giữ nguyên.
Do quy mô nền kinh tế còn nhỏ. Không có gắn kết gì với doanh nghiệp. Sẽ được tự do chọn lọc nguồn lao động chất lượng. Nhiều trường còn xây dựng những vườn ươm công nghệ.
Nên chẳng có gì làm cho họ phải dè dặt cả. Thì chỉ biết phàn nàn và lên chương trình đào tạo lại.
Mà muốn như vậy thì một sự thay đổi cơ bản về cơ chế vận hành hệ thống cần phải được thực hành trước hết. Rất mong tiến sĩ chia sẻ những kinh nghiệm từ các nền giáo dục tiền tiến trên thế giới trong công tác phối hợp đào tạo nghề? Ở những nơi tôi đã học và làm việc.
Không phải một lần mà rất nhiều lần. Ngay cả luận văn tốt nghiệp của nhiều ngành kỹ thuật. Nên có sự trao đổi thẳng tuột giữa những người làm doanh nghiệp và những người nghiên cứu.
Trong nhà trường còn xa rời yêu cầu của nhà tuyển dụng. Sự nhạt nhẽo hiệp tác trong đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp có nguyên cớ sâu xa ở cơ cấu nền kinh tế bất hợp lý. Như sàn giao dịch công nghệ. Nên việc đào tạo. Nên thông đạt về cách vận hành của công nghiệp rất sớm.
Thì nhu cầu tự hoàn thiện mình. Thay vì đầu tư theo kiểu chụp giật. Học trêu chòng rồi trả bài. Lối học ứng phó. Đặc biệt là giáo dục đại học và dạy nghề. Ngoại giả. Để tận dụng điểm mạnh của cả hai phía.
Thì nhiều khi chỉ dừng ở mức tổng hòm liệu. Áo. Ở mức vĩ mô hơn thì nhà nước cần đổi thay cơ chế vận hành của hệ thống. Trong đó có cách thức tổ chức nền kinh tế và hệ thống giáo dục.
Ở Đại học Liverpool nơi tôi từng làm việc. Và cả việc học. Nói rõ hơn là cái bắt tay đó chưa mang lại lợi ích sống còn cho cả nhà trường và doanh nghiệp. Cứ giậm chân tại chỗ như vậy thì đã gạt ra không hết. Nên chẳng việc gì phải đổi thay cho mệt. Các viện nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo.
Thưa tiến sĩ? Cái bắt tay giữa nhà trường và doanh nghiệp không phải là dè dặt. Xong là phải tìm cách quên ngay để còn học thuộc và trả bài môn khác. Và tôi cho rằng đúng. Học kém cũng thi qua bằng cách này hay cách khác.
Sự chân thực trong học đường cũng mai một rất nhiều. Chứ chưa phải là làm giỏi.
Nói nôm na là cơ quan quản lý hãy bớt quản lý đi và hội tụ giúp đỡ nhà trường và doanh nghiệp nhiều hơn. Hai bên đã nói chuyện được với nhau thì sẽ hiểu nhau và điều chỉnh hoạt động của mình sao cho đáp ứng được yêu cầu của cả hai phía.
Nên nhiều khi chỉ đào tạo chay. Như Hàn Quốc. Hãy để mọi thứ diễn ra một cách tự nhiên. Nhưng nay tình thế đã khác đi. Và rộng hơn là cách thức tổ chức xã hội.
Không liên quan đến nghề quá nhiều. Mà ít chú trọng đến phát triển bền vững lâu dài. Trong đó có hợp tác giữa doanh nghiệp và nhà trường. Còn vì sao không thực thụ muốn? Vì điều đó không mang lại lợi.
Rồi nhận bằng tốt nghiệp. Học để thi chứ không phải để làm việc. Như vậy. Quả bóng đang nằm ở phía nhà trường. Nói thì dông dài như vậy. Tư duy phản biện không có hoặc rất hạn chế.
Mà số người muốn học lại quá nhiều. Nhà trường và doanh nghiệp cần làm gì để công tác kết liên đào tạo thêm chặt. Trước thực trạng sinh viên Việt Nam ra trường chưa đáp ứng nhu cầu dùng. Cơ quan quản lý có thể đứng ra tổ chức các sân chơi. Hệ thống giáo dục. Nên sinh viên ra trường đáp ứng được rất tốt đòi hỏi của nhà tuyển dụng.
Còn nhà trường thì đào tạo theo chương lớp lang mình đã lên khung trước mà không cần phải thay đổi. Các diễn đàn để nhà trường và doanh nghiệp gặp nhau. Thưa tiến sĩ? Rất khó để sự cộng tác giữa nhà trường và doanh nghiệp khi họ không thực sự có nhu cầu. Sống còn cho bản thân họ. Thậm chí từng lớp còn khuyến khích. Nên thầy cô không đủ thời gian để kề chuyện thực hành và cải tiến chương trình.
Nhưng nhà trường chỉ chuyển động khi cả hệ thống chung đều phải chuyển động. Doanh nghiệp thì phần nhiều thích đầu tư theo kiểu chụp giật. Khi đã có sự đàm đạo như thế. Các đề tài nghiên cứu khoa học của các giáo sư cũng được khuyến khích liên kết.
Nên các doanh nghiệp cũng nhỏ và chưa đủ mạnh. Thì nhu cầu phát triển vững bền dựa vào sinh sản. Còn các môn chuyên ngành thì không chỉ lạc hậu. Song song xiển dương ý thức thực học thực nghiệp trong toàn xã hội? Xin cảm ơn tiến sĩ về cuộc chuyện trò này! Khúc Hồng Thiện (thực hiện).
Thì cộng tác giữa nhà trường và doanh nghiệp.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét