Tiếng lan can hát - khúc hát gửi một người.

Tiếng hát của Đàm Khánh Phương bắt đầu từ lời ca dao buồn: Mấy đời bánh đúc có xương/ Mấy đời mẹ kế mà thương con chồng.

(Ca dao)   Tháng bảy rằm này nhờ lửa hương   Gửi về dưới chị mấy lời thưa   Từ khi vắng chị nhà trống giột   khuya sớm em về che nắng mưa   Ơn giời các cháu dần khôn lớn   Hai chị em ta sắp sửa bà   Thương em con nó càng nhớ chị   Sáng lại nét cười trong mắt cha   Bánh trái ai dè nỡ vướng xương   Lời xưa thầm trách kẻ hẹp đường   con trẻ lỡ tuột vòng tay mẹ   Đã đến tay mình ai nỡ buông   Chị cứ bình yên ở dưới này   cuộc thế như chiếc lá thu bay   Ru con chị hát ngàn năm trước   Nâng cháu giờ em xin đỡ tay.

Cả bài thơ là những lời thoại, nói với người đã khuất, rằng là, không may cho chồng và con, chị lìa cõi thế. Em là người đến thay chị, “sớm trưa em về che nắng mưa”.

Văn chương từng có những trang đẫm nước mắt về các thế cuộc như thế! Đó là Những ngày thư của Nguyên Hồng, nói như Thạch Lam, “đây là sự rung động đỉnh điểm của một vong hồn trẻ dại” đối với người mẹ đi bước nữa.

Câu chuyện chan chứa tình yêu, ngập tràn hạnh phúc, niềm tin vào lẽ đời, lẽ trời, ánh lên sự tin, lạc quan, như một câu thơ của tác giả "thèm khát còn tiềm tàng tận bên trong".

Câu ca ấy phản ảnh thân phận của những cảnh đời dạt trôi khi phải sống cảnh mẹ kế con chồng. Phải có một lòng yêu người, yêu đời,… mới có lời thơ ấy. Lời thơ nhã, có trên có dưới, trọng nhưng thật lòng, kính mà không đãi bôi, ngon ngọt. Bài thơ Tiếng hát, như tên gọi, là khúc hát của một người gửi một người, của trần giới gửi cho cõi khác. Có lẽ cũng chẳng thể nào khác hơn.

Thật chí nghĩa chí tình! Mạch thơ được nối tiếp như lời thông tõ về lẽ đời xưa nay, vẫn thường diễn ra trong cuộc sống, tức thị không có chuyện mẹ ghẻ yêu con chồng.

Không phải ngẫu nhiên mà người viết bài thơ này dẫn lại câu ca xưa. Huỳnh Văn Hoa     Tiếng hát   Mấy đời bánh đúc. Đó là nỗi lòng và tâm trạng của Nguyễn Thị Mai trong Nói với con chồng, một tâm cảnh, một chờ được sẻ chia, được thương tình đối với người con gái riêng của chồng: Dì không mang nặng đẻ đau Đứt dây mà thương xót bầu, bí ơi! Kệ cho bánh đúc mấy đời Người ăn người lại nói lời nghiệt cay Sang ngang một chuyến đò đầy Sông sâu run cả vòng tay đôi bờ Đêm nay cánh cửa khép hờ Dì không ngủ được nằm chờ bước con.

Ngan… Tiêng hát của Đàm Khánh Phương lại khác. Nêu lại chuyện đời cũng để nói chuyện nhà, chuyện trò thiên hạ cũng để thông tõ chuyện gia đình, từ đó khẳng định sự bao dung, khẳng định tình thương. Bài thơ khép lại, như “cánh cửa khép hờ”, vẫn chưa có bước chân bước qua, vẫn còn sự đợi chờ: Sao con không thể xưng con Cho dì cảm thấy ấm hơn căn nhà? Cứ lầm lũi bước vào, ra Cho dù tủi phận mẹ gà con.

Đàm Khánh Phương. Cái thật của tấm lòng hiện ra trong cái thật của câu chữ. Bài thơ trong trẻo như tiếng hát.